گروهی از پژوهشگران انگلیسی موفق به ساخت حسگرهای کوچکی به اندازه یک تمبر پستی شدهاند که میتواند خطر یخزدگی هواپیما را در لحظه تشخیص داده و از سقوط هواپیما جلوگیری کند. این فناوری که توسط یک استارتاپ وابسته به دانشگاه سِری طراحی شده، طولی حدود ۳ سانتیمتر دارد اما میتواند تحولی بزرگ در صنعت هوانوردی ایجاد کند.
لایه نازک یخ روی بال هواپیما؛ فاجعهای مرگبار که قابل پیشگیری میشود
در دنیای هوانوردی، گاهی یک لایه نازک یخ روی بال هواپیما میتواند به فاجعهای مرگبار تبدیل شود. یخزدگی روی بالها و بدنه هواپیما یکی از خطرناکترین اتفاقاتی است که میتواند در ارتفاع بالا رخ دهد. حتی مقدار کمی یخ میتواند جریان هوا را مختل کند، عملکرد آیرودینامیکی را کاهش دهد و در شرایط بحرانی، کنترل هواپیما را دشوار کند.

هواپیماها معمولاً از سامانههای ضدیخ استفاده میکنند؛ سامانههایی که هم پرهزینه هستند و هم مصرف سوخت را افزایش میدهند. اما حسگرهای جدید قرار است فراتر از سیستمهای فعلی عمل کنند.
فراتر از تشخیص یخ؛ اندازهگیری میزان خطر در لحظه
این ابزارهای کوچک فقط وجود یخ را تشخیص نمیدهند، بلکه مشخص میکنند این یخ دقیقاً چه اثری روی عملکرد هواپیما گذاشته است. به عبارت سادهتر، خلبان نه تنها متوجه میشود یخ روی بال تشکیل شده، بلکه میفهمد این وضعیت تا چه اندازه خطرناک است.
دیوید برچ، یکی از پژوهشگران این پروژه، میگوید هدف اصلی این فناوری «دادن تصویری شفاف و لحظهای از وضعیت بالها به خلبانان» است. به گفته او، ترکیب چند فناوری مختلف در این حسگرها باعث میشود حتی در سختترین شرایط جوی هم بتوانند با دقت بالا کار کنند؛ شرایطی که بسیاری از سامانههای فعلی در آن دچار اختلال میشوند.
از هواپیماهای مسافربری تا بالگردها؛ کاربرد گسترده حسگرهای ۳ سانتیمتری
دو ویژگی کلیدی این فناوری عبارتند از:
- اندازه بسیار کوچک (۳ سانتیمتر): امکان نصب روی سطوح کوچکی مانند پرههای بالگرد را فراهم میکند؛ جایی که نصب تجهیزات بزرگتر تقریباً غیرممکن است
- کاهش مصرف سوخت: با تشخیص دقیق و هوشمندانه یخزدگی، نیاز کمتری به استفاده مداوم از سامانههای پرهزینه ضدیخ خواهد بود
پژوهشگران معتقدند این فناوری فقط به افزایش ایمنی ختم نمیشود و میتواند به کاهش مصرف سوخت نیز کمک کند. با نصب این حسگرها، خلبانان میتوانند دقیقاً بدانند چه زمانی و با چه شدتی باید سامانههای ضدیخ را فعال کنند و از مصرف بیرویه انرژی جلوگیری شود. این نوآوری انگلیسی، گامی بلند در جهت کاهش خطر سقوط هواپیما در شرایط جوی نامساعد و افزایش ایمنی پروازهای مسافربری و نظامی محسوب میشود.




