تصمیم ناگهانی مقامات ونزوئلا برای بسته شدن حریم هوایی این کشور، موجی از اختلالات گسترده در شبکه حملونقل هوایی منطقه ایجاد کرد و صدها پرواز داخلی و بینالمللی را زمینگیر ساخت. این اقدام که همزمان با تنشهای سیاسی و حملات نظامی آمریکا به کاراکاس رخ داد، هزاران مسافر را سرگردان و شرکتهای هواپیمایی را با بحران عملیاتی و مالی روبهرو کرد.
بسته شدن حریم هوایی ونزوئلا و آغاز اختلالات گسترده
بر اساس گزارشها، اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) با صدور محدودیتهای اضطراری، پرواز هواپیماهای ثبتشده در آمریکا را در منطقه اطلاعات پرواز مایکتیا (SVZM) ممنوع کرد؛ منطقهای که کل حریم هوایی ونزوئلا را در بر میگیرد. این تصمیم در پی گزارشهایی درباره حمله نظامی آمریکا و ربوده شدن نیکولاس مادورو اتخاذ شد و بلافاصله مسیرهای هوایی شرق دریای کارائیب را نیز تحت تأثیر قرار داد.
ممنوعیت اعمالشده باعث شد برخی مسیرهای پروازی بر فراز کارائیب مسدود شود و فرودگاههایی در پورتوریکو، جزایر ویرجین، آروبا، کوراسائو، باربادوس و ترینیداد و توباگو با اختلال جدی مواجه شوند.
لغو صدها پرواز در آمریکا و سرگردانی مسافران
شرکتهای هواپیمایی بزرگ آمریکا از جمله امریکن ایرلاینز، دلتا، یونایتد، جتبلو و ساوتوست بیشترین آسیب را متحمل شدند. تنها در روز سوم ژانویه بیش از ۳۰۰ پرواز لغو شد و ترمینالهای فرودگاه سنخوان پورتوریکو مملو از مسافران معترض بود.
برخی شرکتها برای کاهش فشار مسافران، هزینه تغییر بلیت در مسیرهای پرخطر مانند آروبا و باربادوس را لغو کردند و یونایتد این معافیتها را تا ۶ ژانویه تمدید کرد.
تأثیر بسته شدن حریم هوایی ونزوئلا بر خطوط هوایی اروپایی
هرچند خطوط اروپایی مستقیماً تابع مقررات FAA نیستند، اما نگرانیهای ایمنی و بسته شدن منطقهای مسیرها، آنها را نیز مجبور به لغو یا تغییر مسیر پروازها کرد. شرکت KLM چندین پرواز کارائیب را با تأخیر انجام داد و دو فروند بوئینگ ۷۸۷ شرکت TUI به دلیل محدودیت سوخت مجبور شدند مسیرهای طولانیتری بر فراز اقیانوس اطلس طی کنند؛ اقدامی که هزینه سوخت و زمان پرواز را بهطور قابل توجهی افزایش داد.
کارشناسان میگویند تغییر مسیرها میتواند هزینه هر پرواز را ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش دهد و برنامهریزی خدمه و نگهداری هواپیما را مختل کند.
پیامدهای مالی و عملیاتی بحران
این بحران در اوج فصل سفرهای زمستانی رخ داده و زیانهای چند میلیون دلاری روزانه برای شرکتهای هواپیمایی به همراه داشته است. علاوه بر لغو پروازها، هزینههای بازپرداخت بلیت، رزرو مجدد، اسکان مسافران و جابهجایی هواپیماها نیز افزایش یافته است.
در این شرایط، مدیریت مسافران به اولویت اصلی شرکتها تبدیل شده و خطوط هوایی از طریق اپلیکیشنها و شبکههای اجتماعی به مسافران توصیه کردهاند وضعیت پروازها را بهطور مداوم بررسی کنند.
چشمانداز بازگشت به شرایط عادی
شرکتهای هواپیمایی منتظر بهروزرسانیهای FAA هستند و احتمال میدهند در صورت کاهش تنشها، بخشی از محدودیتها تا پنجم ژانویه برداشته شود. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند بازگشت کامل به شرایط عادی ممکن است روزها یا حتی هفتهها زمان ببرد.
جمعبندی: اهمیت ایمنی در برابر تحولات ژئوپلیتیکی
این رویداد بار دیگر نشان داد صنعت هوانوردی تا چه اندازه در برابر تحولات ژئوپلیتیکی آسیبپذیر است. بسته شدن حریم هوایی ونزوئلا و لغو گسترده پروازها ثابت کرد که حفظ ایمنی، حتی با وجود زیانهای سنگین مالی، همچنان خط قرمز شرکتهای هواپیمایی در سراسر جهان است.
