تهران – نزدیک به چهار سال است که مسافران پروازهای خارجی برخلاف قوانین داخلی و معاهدات بینالمللی، مالیات بر ارزش افزوده پرداخت میکنند. فعالان صنعت هوایی و گردشگری میگویند این تخلف از یک ابلاغیه نادرست در سال ۱۴۰۰ نشأت گرفته و باوجود نامهنگاریهای مکرر، همچنان ادامه دارد و هزینه گزافی به مسافران تحمیل میکند.
ابلاغیه سازمان هواپیمایی؛ سرآغاز دریافت غیرقانونی مالیات از پروازهای خارجی
بر اساس گزارشهای دریافتی، ماجرای دریافت غیرقانونی مالیات بر ارزش افزوده از پروازهای خارجی به دیماه سال ۱۴۰۰ بازمیگردد. محمد محمدیبخش، رئیس وقت سازمان هواپیمایی کشوری، طی ابلاغیهای به ایرلاینهای غیرایرانی اعلام کرد که از تاریخ ۱۳ دیماه ۱۴۰۰، حملونقل هوایی اعم از بار و مسافر مشمول مالیات بر ارزش افزوده شده و خریداران بلیت باید ۹ درصد از ارزش آن را به عنوان مالیات پرداخت کنند . این در حالی است که بر اساس مفاد ماده ۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده، ارائه خدمات در ایران مشمول این قانون است و خدمات حملونقل بینالمللی که در خارج از مرزهای کشور ارائه میشود، نباید مشمول این مالیات باشد .
اعتراض گسترده انجمنهای صنفی به دریافت غیرقانونی مالیات
در پی اجرایی شدن این ابلاغیه، انجمن دفاتر خدمات مسافرتی و انجمن شرکتهای هواپیمایی بهشدت نسبت به دریافت غیرقانونی مالیات از پروازهای خارجی اعتراض کردند. آنها تأکید دارند که این اقدام نهتنها فاقد وجاهت قانونی است، بلکه با کنوانسیونها و معاهدات بینالمللی که ایران نیز عضو آن است، مغایرت دارد .
بر اساس اعلام این تشکلهای صنفی، سازمان امور مالیاتی با وجود صدور بخشنامهای درباره امکان معافیت پروازها از این مالیات، همچنان نسبت به دریافت آن اصرار دارد و این موضوع باعث افزایش چشمگیر قیمت بلیت و تحمیل خسارت به مسافران شده است . یک چالش مهم دیگر که فعالان صنعت به آن اشاره میکنند، وضعیت بلیتهایی است که چندبار دستبهدست میشوند و مشخص نیست مسافر باید چند بار این مالیات غیرقانونی را پرداخت کند .
تضاد دریافت غیرقانونی مالیات با ادعای کاهش قیمت بلیت
دریافت غیرقانونی مالیات بر ارزش افزوده از بلیت پروازهای خارجی در شرایطی رخ میدهد که دولت بارها مدعی تلاش برای کاهش قیمت بلیت هواپیما شده است . فعالان صنعت هوایی معتقدند اگر دولت واقعاً به دنبال کاهش قیمتهاست، باید ابتدا دریافت وجوه غیرقانونی از مسافران را متوقف کند، نه اینکه با سرکوب دستوری نرخ بلیت، کار را به برخوردهای تعزیراتی بکشاند .
بیتوجهی به آرای دیوان عدالت اداری در کنار دریافت غیرقانونی مالیات
ایرلاینها در واکنش به مداخلات غیرقانونی دولت در نرخگذاری بلیت، به دیوان عدالت اداری شکایت بردند و رأی به نفع آنها صادر شد، اما دولت حتی از این حکم نیز تمکین نکرده است . این در حالی است که فعالان صنعت هوایی بارها تأکید کردهاند که با وجود نامهنگاریها و جلسات متعدد با مسئولان، مشکل دریافت غیرقانونی مالیات از پروازهای خارجی همچنان مسکوت مانده و متضرر اصلی این وضعیت، مسافران هستند .
کارشناسان معتقدند که توقف این روند غیرقانونی، نخستین گام برای کاهش واقعی قیمت بلیت پروازهای خارجی و حمایت از حقوق مسافران است.
