گزارش تازه کمیسیون عمران از انحراف در وام نوسازی ایرلاینها
براساس گزارش جدید کمیسیون عمران مجلس، بخشی از وام نوسازی ایرلاینها که با هدف ارتقای ایمنی و جوانسازی ناوگان هوایی کشور اختصاص یافته بود، به شرکتهای هواپیمایی «کاغذی» و فاقد فعالیت واقعی رسیده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره هدررفت منابع و نبود نظارت مؤثر را افزایش داده است.
ایرلاینهای اسمی؛ مجوز روی کاغذ، فعالیت حداقلی
در این گزارش تأکید شده است که برخلاف بسیاری از کشورهای بزرگ که تنها دو یا سه شرکت هواپیمایی قدرتمند و واقعی دارند، در ایران تعداد زیادی ایرلاین صرفاً «اسمی» ایجاد شده است.
برخی از این شرکتها:
- هواپیماهای با عمر بیش از ۲۰ سال خریداری کردهاند
- از تسهیلات کلان نوسازی بهرهمند شدهاند
- پس از دریافت مجوز، امتیازات خود را واگذار کرده یا خدماتی بسیار ضعیف ارائه دادهاند
این روند نشان میدهد که بخشی از منابع نوسازی ناوگان، به جای تقویت خطوط هوایی فعال، صرف شرکتهایی شده که عملاً فعالیت عملیاتی قابلتوجهی ندارند.
نبود رتبهبندی ایرلاینها و افزایش انگیزه سوءاستفاده
کمیسیون عمران در ادامه گزارش خود به چند چالش ساختاری اشاره کرده است:
- نبود نظام رتبهبندی شفاف برای ایرلاینها
- عدم تناسب عرضه و تقاضا در بازار پرواز
- تداوم قیمت بالای بلیت هواپیما
در این شرایط، بازگشت سریع سرمایه – کمتر از دو سال – انگیزه سوءاستفاده از مجوزهای ایرلاینداری را افزایش داده و برخی افراد بدون تخصص، صرفاً برای بهرهمندی از تسهیلات وارد این حوزه شدهاند.
انحراف منابع نوسازی؛ هواپیماهای قدیمی به جای ناوگان جدید
هدف اصلی وام نوسازی، خرید هواپیماهای جدید و افزایش ایمنی پروازهاست.
اما گزارش کمیسیون عمران نشان میدهد بخشی از این منابع به سمت واردات هواپیماهای ارزانقیمت و فرسوده با عمر بالای ۲۰ سال منحرف شده است؛ اقدامی که نهتنها به بهبود ناوگان کمک نمیکند، بلکه هزینههای تعمیر و نگهداری را نیز افزایش میدهد.
۵۰ هزار میلیارد تومان در برنامه هفتم؛ اما چه کسانی بهرهمند میشوند؟
در برنامه هفتم توسعه، رقم ۵۰ هزار میلیارد تومان برای نوسازی ناوگان هوایی پیشبینی شده است.
با این حال، طبق گزارش کمیسیون عمران، فهرستی از شرکتهای هواپیمایی وجود دارد که تنها روی کاغذ مجوز دارند و فعالیت واقعی انجام نمیدهند، اما از همین منابع بهرهمند شدهاند.
جمعبندی
گزارش کمیسیون عمران نشان میدهد که بخشی از وام نوسازی ایرلاینها به جای تقویت ناوگان هوایی کشور، به شرکتهای غیرواقعی رسیده است.
این وضعیت ضرورت ایجاد نظام رتبهبندی ایرلاینها، نظارت دقیق بر تخصیص تسهیلات و جلوگیری از ورود افراد غیرمتخصص به صنعت هوانوردی را بیش از پیش برجسته میکند.
