خدمات بستری بیمه درمانی حدود ۱۳ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) با بحران جدی روبه‌رو شده است. رئیس هیئت‌مدیره کانون بازنشستگان هما می‌گوید این وضعیت در پی پرداخت‌نشدن بخش عمده اقساط قرارداد بیمه‌ای شرکت با بیمه ایران و کمبود منابع صندوق درمان ایجاد شده است. هم‌زمان، قطع کمک‌هزینه رفاهی و پایین‌بودن مستمری برخی بازنشستگان، فشار معیشتی و درمانی بر این گروه را افزایش داده است.
چرا بیمه درمانی بازنشستگان هما قطع شد؟
به گزارش تین نیوز به نقل از خبرگزاری ایلنا، جلال هاشمی، رئیس هیئت‌مدیره کانون بازنشستگان هما، اعلام کرده است که شرکت هما از ۱۲ قسط قرارداد بیمه‌ای سال ۱۴۰۴ با بیمه ایران، تنها دو قسط را پرداخت کرده و بابت ۱۰ ماه دیگر بدهکار مانده است.
به گفته او، در پی این بدهی، ارائه خدمات بستری به بازنشستگان هما از سوی بیمه ایران متوقف شده است. در نتیجه، بازنشستگانی که برای درمان‌های بیمارستانی به این پوشش وابسته بودند، با مشکلات جدی در تأمین هزینه‌های درمان مواجه شده‌اند.
هاشمی همچنین میزان کسری صندوق بیمه درمانی هما را حدود ۴۰۰ میلیارد تومان اعلام کرده و گفته است که تأمین منابع لازم برای جبران این کسری همچنان بلاتکلیف مانده است.
سهم بیمه درمانی و بازنشستگی کارکنان هما چقدر بوده است؟
رئیس هیئت‌مدیره کانون بازنشستگان هما با اشاره به سازوکار بیمه و بازنشستگی کارکنان این شرکت گفته است که در دوران اشتغال، ۱۱ درصد از حقوق کارکنان بابت صندوق بازنشستگی و ۴.۵ درصد نیز بابت بیمه درمانی کسر می‌شده است.
بر اساس توضیحات او، شرکت هما نیز موظف بوده سهم کارفرما را به صندوق‌های مربوط پرداخت کند. مجموع سهم کارکنان و کارفرما در بخش بازنشستگی و درمان، طبق محاسبات ارائه‌شده از سوی این مقام صنفی، به ۴۲ درصد می‌رسیده است.
هاشمی معتقد است با وجود این کسورات، بازنشستگان پس از پایان دوران اشتغال با کاهش چشمگیر دریافتی مواجه می‌شوند و اکنون نیز توقف خدمات بیمه‌ای، مشکلات آنان را تشدید کرده است.
چرا مستمری برخی بازنشستگان هما بسیار کمتر از حقوق دوران اشتغال است؟
یکی از محورهای انتقاد کانون بازنشستگان هما، تفاوت میان دریافتی کارکنان در دوران اشتغال و مستمری پس از بازنشستگی است. هاشمی این موضوع را به نحوه محاسبه حقوق بازنشستگی و سهم بالای پرداخت‌های غیرمستمر در فیش حقوقی کارکنان مرتبط دانسته است.
به گفته او، برخی کارکنان که در دوران اشتغال دریافتی ماهانه‌ای در حدود ۲۰۰ میلیون تومان داشته‌اند، هنگام بازنشستگی در سال ۱۴۰۵ مستمری‌ای در حدود ۲۵ تا ۲۸ میلیون تومان دریافت می‌کنند. او همچنین گفته است که بخش قابل‌توجهی از پرداختی‌های دوران اشتغال در محاسبه مستمری لحاظ نمی‌شود.
این ارقام به نمونه‌هایی اشاره دارند که رئیس کانون بازنشستگان مطرح کرده است و لزوماً نشان‌دهنده میزان مستمری تمام بازنشستگان هما نیست. با این حال، اختلاف میان حقوق دوران اشتغال و مستمری بازنشستگی از جمله مطالبات اصلی این گروه به شمار می‌رود.
کمک‌هزینه رفاهی بازنشستگان هما چه زمانی قطع شد؟
بخش دیگری از مشکلات بازنشستگان هما به توقف پرداخت کمک‌هزینه رفاهی مربوط است. به گفته هاشمی، پرداخت این کمک‌هزینه از سال ۱۴۰۱ دوباره برقرار شد و در مهرماه ۱۴۰۴ به ماهانه ۶ میلیون تومان رسید.
او اعلام کرده است که مدیریت هما در اسفند ۱۴۰۴ و با اشاره به خسارات ناشی از جنگ و کاهش پروازها، پرداخت این کمک‌هزینه را متوقف کرد.
رئیس کانون بازنشستگان می‌گوید این تصمیم در شرایطی گرفته شد که هزینه‌های زندگی افزایش یافته بود و بخشی از بازنشستگان به این مبلغ برای تأمین نیازهای روزمره خود متکی بودند. به گفته او، حذف کمک‌هزینه رفاهی در کنار افزایش هزینه‌های درمان، وضعیت اقتصادی این خانوارها را دشوارتر کرده است.
بدهی هما به بیمه ایران چگونه به بحران درمانی منجر شد؟
طبق توضیحات رئیس کانون بازنشستگان، بخشی از اختلاف‌ها به سهم کارفرما در تأمین منابع بیمه درمانی بازمی‌گردد. او گفته است پس از انتقال صندوق بازنشستگی هما به صندوق بازنشستگی کشوری در سال ۱۴۰۱، درباره مسئولیت پرداخت سهم کارفرما در بخش درمان ابهام‌هایی ایجاد شد.
هاشمی مدعی است که دیوان محاسبات در شهریور ۱۴۰۴ اعلام کرده پرداخت سهم ۸.۵ درصدی کارفرما بر عهده شرکت هماست و برای جلوگیری از اختلال در خدمات، مهلتی نیز برای تعیین تکلیف این تعهد در نظر گرفته شده بود. به گفته او، با توقف پرداخت منابع دولتی از خرداد ۱۴۰۵، صندوق درمان با کمبود منابع روبه‌رو شد.
این روایت بر اساس اظهارات رئیس کانون بازنشستگان است و برای روشن‌شدن کامل ابعاد اختلاف، انتشار توضیحات رسمی شرکت هما، صندوق بازنشستگی کشوری و بیمه ایران نیز اهمیت دارد.
گزارش‌ها از پیامدهای انسانی توقف خدمات درمانی چه می‌گویند؟
هاشمی اعلام کرده است که حدود ۱۳ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر تحت تأثیر این وضعیت قرار دارند. به گفته او، میانگین مستمری بازنشستگان هما حدود ۲۷ میلیون تومان است و نزدیک به ۵ هزار و ۶۰۰ نفر از آنان ماهانه کمی بیش از ۱۸ میلیون تومان دریافت می‌کنند.
او همچنین مدعی شده است که طی دو تا سه هفته پیش از انتشار گزارش، دو بازنشسته به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه‌های بیمارستان درمان خود را رها کرده و جان باخته‌اند. این ادعا اهمیت پیامدهای انسانی بحران بیمه درمانی را برجسته می‌کند، اما جزئیات مستقل و رسمی درباره این دو مورد در گزارش منتشرشده ارائه نشده است.
سرنوشت بیمه درمانی بازنشستگان هما چه می‌شود؟
با توجه به اطلاعات منتشرشده، تعیین تکلیف بدهی بیمه‌ای، تأمین منابع صندوق درمان و روشن‌شدن مسئولیت پرداخت سهم کارفرما از مهم‌ترین موضوعاتی است که می‌تواند در بازگشت خدمات بستری نقش داشته باشد.
در کنار آن، بازنشستگان خواستار رسیدگی به وضعیت مستمری و پرداخت کمک‌هزینه‌های رفاهی نیز هستند. تا زمان انتشار گزارش تین نیوز، راهکار نهایی برای جبران کسری اعلام‌شده صندوق و ازسرگیری کامل خدمات بستری مشخص نشده بود.
