چین با انجام نخستین پرواز سرنشیندار هواپیمای مسافربری تمام برقی CE-25A، گام تازهای در مسیر توسعه فناوریهای نوین هوانوردی برداشت. این هواپیمای ۱۹ نفره که برای مسیرهای کوتاه و پروازهای بینشهری طراحی شده، بردی معادل ۴۰۰ کیلومتر دارد و میتواند در آینده بخشی از نیاز حملونقل هوایی منطقهای را پوشش دهد. موفقیت این آزمایش، در کنار همکاری شرکتهای صنعتی و دانشگاهی چین، نشاندهنده جدیت این کشور برای توسعه نسل جدید هواپیماهای الکتریکی است.
هواپیمای مسافربری تمام برقی چین با حضور خلبانان به پرواز درآمد
نخستین پرواز سرنشیندار هواپیمای تمام برقی CE-25A روز شنبه ۲۳ آبان در شهر بینژو، واقع در استان شاندونگ چین، انجام شد. در این پرواز آزمایشی، دو خلبان و یک مهندس پرواز حضور داشتند و عملکرد هواپیما در شرایط پروازی مورد ارزیابی قرار گرفت.
شرکت هواپیماسازی تجاری چین (COMAC) اعلام کرده است که این پرواز مطابق برنامه انجام شده و شاخصهای عملکردی هواپیما در محدوده مورد انتظار قرار داشتهاند.
CE-25A نخستین هواپیمای تجاری تمام برقی توسعهیافته توسط این شرکت محسوب میشود که با هدف جابهجایی مسافران در مسیرهای کوتاه و بینشهری طراحی شده است.
این پرواز را میتوان یکی از مراحل مهم توسعه پروژه دانست؛ زیرا عبور از آزمایشهای بدون سرنشین و رسیدن به مرحله پرواز با خدمه، امکان بررسی دقیقتر عملکرد سامانههای هواپیما در شرایط عملیاتی را فراهم میکند.

مشخصات فنی هواپیمای برقی CE-25A چیست؟
هواپیمای CE-25A با تمرکز بر پروازهای منطقهای و مسافتهای کوتاه طراحی شده است. ظرفیت محدود مسافر و برد پروازی آن نشان میدهد که این محصول قرار نیست جایگزین هواپیماهای مسافربری بزرگ در مسیرهای طولانی شود، بلکه بازار پروازهای کوتاهبرد را هدف قرار داده است.
مهمترین مشخصات اعلامشده برای این هواپیمای برقی عبارتاند از:
- ظرفیت مسافر: ۱۹ نفر
- حداکثر وزن برخاست: ۱۰ تن
- حداکثر برد پروازی: ۴۰۰ کیلومتر
- سرعت پیمایش: ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت
- ارتفاع پروازی اعلامشده: ۲۴۰۰ متر
- نوع پیشرانه: تمام برقی
این مشخصات، CE-25A را در گروه هواپیماهای کوچک منطقهای قرار میدهد که میتوانند برای اتصال شهرهای نزدیک به یکدیگر و ایجاد مسیرهای هوایی کوتاه مورد استفاده قرار گیرند.
البته برد ۴۰۰ کیلومتری بهتنهایی برای ارزیابی قابلیت تجاری این هواپیما کافی نیست. عواملی مانند زمان شارژ، ظرفیت واقعی باتری در شرایط مختلف آبوهوایی، وزن مسافران و بار، ذخیره انرژی موردنیاز برای شرایط اضطراری و تعداد پروازهای قابل انجام در طول روز نیز در موفقیت اقتصادی آن نقش تعیینکننده دارند.
همکاری COMAC با CATL و دانشگاه شانگهای در ساخت هواپیمای برقی
توسعه هواپیمای CE-25A حاصل همکاری میان چند مجموعه صنعتی و دانشگاهی در چین بوده است. شرکت COMAC بهعنوان توسعهدهنده هواپیما، با همکاری شرکت باتریسازی CATL و دانشگاه شانگهای جیائوتونگ، این پروژه را پیش برده است.
این همکاری از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا توسعه هواپیماهای تمام برقی تنها به طراحی بدنه و سامانههای پروازی محدود نمیشود. فناوری باتری، مدیریت انرژی، سامانههای الکتریکی و کنترل عملکرد تجهیزات در ارتفاع، از جمله بخشهایی هستند که باید بهصورت هماهنگ توسعه پیدا کنند.
در هواپیماهای برقی، وزن باتری و میزان انرژی ذخیرهشده در آن از مهمترین عوامل محدودکننده برد پرواز محسوب میشوند. به همین دلیل، استفاده از فناوریهای پیشرفته ذخیرهسازی انرژی میتواند نقش مهمی در افزایش کارایی و اقتصادی شدن چنین پروژههایی داشته باشد.
همکاری یک شرکت بزرگ باتریسازی با سازنده هواپیما نیز نشان میدهد که چین توسعه هوانوردی برقی را بهعنوان پروژهای میانرشتهای و مبتنی بر زنجیره تأمین فناوری دنبال میکند.
هواپیمای CE-25A پیش از پرواز سرنشیندار چه آزمایشهایی را پشت سر گذاشت؟
پرواز سرنشیندار CE-25A نخستین تجربه پروازی این هواپیما نبود. این پروژه پیش از رسیدن به مرحله جدید، آزمایشهای پروازی بدون خلبان را نیز پشت سر گذاشته است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، نخستین پرواز خودران و بدون سرنشین این هواپیما در تاریخ ۲ فوریه ۲۰۲۶ انجام شد. همچنین CE-25A تاکنون ۱۹ مرحله اعتبارسنجی پرواز خودکار را پشت سر گذاشته است.
عبور از این مراحل آزمایشی، بخشی از فرایند ارزیابی عملکرد سامانههای پروازی و کنترل هواپیما بوده است. با این حال، انجام پرواز سرنشیندار به معنای پایان مراحل توسعه یا دریافت مجوز نهایی بهرهبرداری تجاری نیست.
در واقع، هواپیماهای جدید پیش از ورود به خدمات مسافربری باید مجموعهای از آزمایشها و ارزیابیهای فنی و ایمنی را تکمیل کنند تا صلاحیت پروازی آنها تأیید شود.
صدور گواهی پروازی هواپیمای برقی چین در چه مرحلهای قرار دارد؟
یکی از مراحل مهم پیش روی CE-25A دریافت گواهی نوع از سازمان هواپیمایی کشوری چین است. این سازمان درخواست مربوط به صدور گواهی نوع هواپیما را دریافت کرده و فرایند ارزیابی آن آغاز شده است.
گواهی نوع یکی از الزامات اساسی برای تأیید طراحی و صلاحیت فنی یک هواپیما محسوب میشود. دریافت این گواهی نشان میدهد که طرح هواپیما توانسته الزامات تعیینشده از نظر ایمنی و عملکرد را برآورده کند.
بنابراین، با وجود موفقیت نخستین پرواز سرنشیندار، هنوز نمیتوان از آغاز فعالیت تجاری CE-25A یا جابهجایی مسافران در مسیرهای عمومی با این هواپیما سخن گفت.
نتیجه ارزیابیهای فنی و طی شدن مراحل قانونی، نقش تعیینکنندهای در مشخص شدن زمان احتمالی ورود این هواپیما به بازار خواهند داشت.
آیا هواپیماهای تمام برقی آینده حملونقل هوایی را تغییر میدهند؟
توسعه هواپیمای مسافربری تمام برقی میتواند بخشی از مسیر تحول صنعت هوانوردی باشد؛ صنعتی که برای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی، به دنبال فناوریهای جایگزین برای پیشرانههای متداول است.
در هواپیماهای برقی، استفاده از انرژی الکتریکی به جای سوختهای فسیلی میتواند انتشار مستقیم آلایندهها در محل پرواز را کاهش دهد. همچنین موتورهای الکتریکی از نظر ساختار و عملکرد، ظرفیتهایی برای کاهش برخی هزینههای نگهداری و افزایش بهرهوری دارند.
با این حال، این فناوری هنوز با محدودیتهای مهمی مواجه است. وزن بالای باتریها، محدودیت چگالی انرژی، زمان شارژ و نیاز به ایجاد زیرساختهای مناسب در فرودگاهها از جمله چالشهایی هستند که گسترش استفاده از هواپیماهای تمام برقی را دشوار میکنند.
به همین دلیل، در شرایط فعلی، هواپیماهای برقی کوچک با برد محدود، گزینه واقعبینانهتری برای توسعه حملونقل هوایی هستند تا هواپیماهای بزرگ و دوربرد.
چین با هواپیمای CE-25A به دنبال توسعه پروازهای کوتاهبرد برقی است
پرواز سرنشیندار CE-25A را باید بخشی از تلاش چین برای گسترش فناوریهای نوین در صنعت حملونقل هوایی دانست. این هواپیما با ظرفیت ۱۹ مسافر و برد ۴۰۰ کیلومتری، بازار پروازهای منطقهای و کوتاهبرد را هدف قرار داده است.
موفقیت این پروژه در آینده به عواملی فراتر از عملکرد اولیه پروازی وابسته خواهد بود؛ از جمله دریافت گواهیهای لازم، اثبات ایمنی در شرایط مختلف، بهبود فناوری باتری و دستیابی به هزینه عملیاتی رقابتی.
اگر این موانع برطرف شوند، هواپیماهای تمام برقی میتوانند بهتدریج جایگاه مشخصی در شبکه حملونقل هوایی منطقهای پیدا کنند. با این حال، هنوز برای قضاوت درباره میزان موفقیت تجاری این فناوری و زمان فراگیر شدن آن در صنعت هوانوردی زود است.




