کمیته منتخب مجلس نمایندگان آمریکا در امور چین، در گزارشی خواستار خودداری اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) از صدور گواهینامه برای هواپیماهای ساخت چین شده است. این پیشنهاد بخشی از مجموعه توصیههایی است که با هدف محدود کردن همکاریهای فناوری و سرمایهگذاری در صنعت هوافضای چین مطرح شدهاند.
این گزارش پس از یک تحقیق یکساله درباره ارتباط شرکتهای هوافضایی چین با مجموعههای غربی منتشر شده و موضوعاتی مانند انتقال فناوری، حمایتهای دولتی از تولیدکنندگان چینی و شفافیت اطلاعات ایمنی پرواز را مورد توجه قرار داده است. Reuters+1
چرا کنگره آمریکا با صدور گواهینامه برای هواپیماهای چینی مخالفت میکند؟
کمیته منتخب مجلس نمایندگان آمریکا معتقد است صدور گواهینامه برای هواپیماهای تولید چین میتواند از جنبههای ایمنی و امنیت فناوری محل نگرانی باشد. یکی از استدلالهای مطرحشده در گزارش، منتشر نشدن گزارش نهایی بررسی سانحه پرواز شرکت هواپیمایی چاینا ایسترن در سال ۲۰۲۲ است.
در این سانحه، یک فروند هواپیمای بوئینگ متعلق به این شرکت سقوط کرد. کمیته آمریکایی با اشاره به منتشر نشدن گزارش نهایی تحقیقات، نسبت به میزان شفافیت اطلاعات ایمنی در صنعت هوانوردی چین ابراز نگرانی کرده است.

موضوع دیگر، حمایتهای دولتی از شرکتهای هواپیماسازی چین، از جمله شرکت COMAC و مجموعه AVIC است. از نگاه تهیهکنندگان گزارش، صدور تأییدیه برای هواپیماهای چینی میتواند به تقویت موقعیت این تولیدکنندگان در بازار بینالمللی کمک کند. Reuters+1
اداره هوانوردی فدرال آمریکا تاکنون هواپیمای چینی را تأیید نکرده است
اداره هوانوردی فدرال آمریکا اعلام کرده است که تاکنون هیچ هواپیمای چینی را گواهی نکرده است. بنابراین، پیشنهاد کمیته کنگره در شرایط فعلی بیشتر بر جلوگیری از صدور تأییدیههای احتمالی در آینده متمرکز است و نباید آن را بهمعنای لغو گواهینامههای صادرشده برای هواپیماهای چینی دانست.
صدور گواهینامه نوع هواپیما در آمریکا مستلزم بررسی طراحی، عملکرد، آزمایشها و انطباق محصول با الزامات ایمنی است. این فرایند تحت نظارت FAA انجام میشود و دریافت تأییدیه به معنای احراز شرایط فنی و قانونی تعیینشده از سوی این نهاد است. Federal Aviation Administration+2
محدودیت سرمایهگذاری و انتقال فناوری به چین در دستور کار قرار گرفت
توصیههای گزارش کنگره آمریکا تنها به صدور گواهینامه هواپیماهای چینی محدود نمیشود. این کمیته خواستار سختگیری بیشتر در کنترل صادرات فناوریهای حساس و محدود کردن سرمایهگذاریهای آمریکایی در صنعت هوافضای چین شده است.
در این گزارش همچنین به همکاریهای تجاری، سرمایهگذاری مشترک و توافقهای توسعه فناوری میان شرکتهای غربی و مجموعههای چینی اشاره شده است. به اعتقاد تهیهکنندگان گزارش، بخشی از این همکاریها به انتقال دانش فنی، ظرفیت صنعتی و فناوریهایی منجر شده که ممکن است در بخش نظامی چین نیز کاربرد داشته باشند.
کمیته همچنین پیشنهاد کرده است خرید شرکتهای کلیدی هوافضایی آمریکا از سوی شرکتهای فرانسوی با حساسیت بیشتری بررسی شود؛ بهویژه اگر ارتباط آن شرکتها با صنعت هوافضای چین ادامه داشته باشد. Reuters+1
نام سه شرکت بزرگ هوافضایی در گزارش کنگره آمریکا مطرح شد
در گزارش کمیته منتخب مجلس نمایندگان، از سه شرکت Honeywell Aerospace، GE Aerospace و Collins Aerospace بهعنوان مجموعههایی نام برده شده که برای انتقال فناوریهای تحت کنترل به کاربران نظامی یا نهادهای مرتبط با بخش نظامی چین مجوز دریافت کردهاند.
این شرکتها در واکنش به موضوع اعلام کردهاند که فعالیتهای مورد اشاره با مجوز دولت آمریکا و در چارچوب قوانین صادراتی این کشور انجام شده است. شرکت RTX، مالک Collins Aerospace، نیز بر رعایت قوانین و مقررات مربوط تأکید کرده است.
گزارش در عین حال هشدار میدهد که اعمال محدودیتهای یکجانبه ممکن است به شرکتهای آمریکایی آسیب بزند؛ زیرا شرکتهای کشورهای دیگر میتوانند جای خالی تأمینکنندگان آمریکایی را در بازار چین پر کنند. Reuters+1
واکنش چین به پیشنهادهای محدودکننده آمریکا
سفارت چین در واشنگتن از رویکرد مطرحشده در گزارش انتقاد کرده و با سیاسی شدن موضوع تجارت و فناوری مخالفت کرده است. این موضعگیری نشان میدهد که اختلاف بر سر صنعت هوافضا، علاوه بر مسائل فنی و ایمنی، ابعاد اقتصادی و راهبردی نیز پیدا کرده است. Reuters
پیشنهاد کنگره هنوز به مقررات اجرایی تبدیل نشده است
در حال حاضر، توصیه کمیته منتخب مجلس نمایندگان بهتنهایی به معنای تصویب ممنوعیت جدید از سوی FAA نیست. اجرای چنین محدودیتی به تصمیم نهادهای مسئول و طی شدن مراحل قانونی و مقرراتی نیاز دارد.
با این حال، طرح این پیشنهاد میتواند بر چشمانداز ورود هواپیماهای چینی به بازار آمریکا و همکاری شرکتهای بینالمللی با صنعت هوافضای چین تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، واکنش شرکتهای غربی و دولت چین نشان میدهد که هرگونه محدودیت گسترده در این حوزه، احتمالاً پیامدهایی فراتر از بازار هواپیماهای مسافربری خواهد داشت.




