تارنمای خبری «آکسیوس» در تحلیلی نوشته است که حتی اگر همه نشانهها از دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ ایران حکایت داشته باشد، بازگشت قیمت بنزین و بلیت هواپیما به سطوح پیش از جنگ زمانبر خواهد بود؛ البته اگر اصلاً چنین اتفاقی رخ دهد. این تحلیل در شرایطی منتشر میشود که آمریکاییها همچنان فشار افزایش قیمتها را در جایگاههای سوخت و هنگام خرید بلیت سفر احساس میکنند و این موضوع با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا، دونالد ترامپ را کلافه کرده است.

قیمت نفت و بنزین؛ سقوطی سریع و بازگشتی کند
قیمت نفت به طور معمول در واکنش به رویدادهای بزرگ و خبرساز همچون جنگ یا طوفانهای سهمگین که عرضه جهانی را تهدید میکنند، به سرعت و بهطور چشمگیری افزایش مییابد. با این حال، پس از چنین شوکهای چشمگیری، بازگشت قیمتها به وضعیت عادی معمولاً زمان بیشتری میبرد. علت آن هم این است که افزایش دوباره تولید، تحرک مجدد زنجیره تأمین و پاسخگویی به تقاضا، همگی به زمان نیاز دارند. در چندین رویداد مهم در تاریخ معاصر جهان که بازار نفت را بهشدت تحتالشعاع قرار دادند، قیمت نفت خام برنت حتی ۱۰۰ روز پس از وقوع بحران نیز همچنان بالاتر از سطح پیش از آن رویداد باقی ماندند.
پدیده «موشک و پر»؛ افزایش سریع و کاهش آهسته قیمت بنزین
مت فیلیپس، خبرنگار آکسیوس، در این باره مینویسد که قیمت خردهفروشی بنزین معمولاً پس از جهش، با تأخیر کاهش مییابد؛ پدیدهای که به آن «موشک و پر» اطلاق میشود؛ بدین معنا که قیمت بنزین مثل موشک بالا میرود، اما همانند یک پر، آهسته و آرام پایین میآید. از منظر فروشندگان سوخت، این کاملاً منطقی است؛ زیرا زمانی که قیمت عمدهفروشی کاهش مییابد اما قیمت خردهفروشی همچنان بالا باقی میماند، حاشیه سود بیشتری نصیب آنها میشود. بهعنوان نمونه، بهدنبال حمله روسیه به اوکراین در اوایل سال ۲۰۲۲، قیمت نفت برنت ۱۷۱ روز طول کشید تا به سطح پیش از جنگ بازگردد، اما قیمت بنزین برای بازگشت به سطوح قبل از جنگ، به ۱۰۴ روز دیگر زمان نیاز داشت و این یعنی در مجموع ۲۷۵ روز پس از آغاز جنگ به سطح قبلی رسید.
تنگه هرمز و چالشهای ادامهدار برای بازگشت قیمتها
به نوشته آکسیوس، امروز صدو نوزدهمین روز از آغاز جنگ ایران است و وضعیت تنگه هرمز که یکی از مسیرهای حیاتی انتقال نفت جهان به شمار میرود، همچنان مبهم است. گرچه در روزهای اخیر شمار بیشتری از کشتیها از این آبراه عبور کردهاند، اما حجم تردد همچنان با سطح پیش از جنگ اختلاف زیادی دارد و برخی شرکتهای کشتیرانی ممکن است تا زمانی که از امنیت و ثبات منطقه اطمینان بیشتری پیدا نکنند، همچنان از عبور از تنگه هرمز اجتناب کنند. همچنین هنوز مشخص نیست که دریافت احتمالی عوارض از کشتیهای عبوری توسط ایران چه اثری بر قیمت نفت خواهد گذاشت و مشکل قابلتوجه دیگر، مینهای دریایی فراوانی است که همچنان باید از این آبراه حیاتی جمعآوری شوند. در نتیجه، قیمت بنزین در آمریکا در هفتههای اخیر روندی نزولی داشته، اما همچنان نسبت به سطح پیش از جنگ، بهمراتب بالاتر است و طبق آمار انجمن خودروی آمریکا (AAA)، متوسط قیمت هر گالن بنزین معمولی تا روز جمعه ۳.۹۰ دلار بوده که در مقایسه با ۳.۲۲ دلار در مدت مشابه سال گذشته، افزایش قابلتوجهی را نشان میدهد. این تحلیل نشان میدهد که بازگشت کامل قیمتها به وضعیت عادی، حتی در صورت حصول توافق، فرآیندی زمانبر خواهد بود و فعالان بازار باید خود را برای ادامه روند پرنوسان قیمتها آماده کنند.




